Wizja zero

does_the_visionWizja Zero.
http://www.visionzeroinitiative.com/
Wypadek drogowy jest zdarzeniem o bardzo skomplikowanych przyczynach, powstającym w bardzo złożonych okolicznościach. Trudno zatem liczyć na skuteczność prostych metod przeciwdziałania, bazujących na intuicji i subiektywnych opiniach. Badania naukowe powinny więc być podstawą systemowych działań prewencyjnych. Na podstawie takich badań Parlament Szwedzki ustanowił program „Wizja Zero”, czyli zero zabitych na drodze. W preambule do Ustawy napisano „jest rzeczą niewyobrażalną, by we współczesnym, humanitarnym społeczeństwie człowiek, który popełnił niezamierzony błąd w ruchu drogowym, był karany wyrokiem śmierci z jego natychmiastowym wykonaniem”. 

Głównym celem szwedzkiego programu poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego „Wizja Zero”, przyjętego przez Parlament w październiku 1997, jest zmniejszenie do zera liczby zabitych i ciężko rannych w wypadkach drogowych. W programie tym przyjęto, że podstawowym kryterium projektowania systemu transportu drogowego powinien być poziom urazów, jaki ludzki organizm jest w stanie tolerować. Zatem wysoka prędkość jest dopuszczalna tylko w przypadku jednorodnego ruchu samochodowego. Natomiast tam, gdzie piesi, rowerzyści i motorowerzyści muszą poruszać się po jezdni wspólnie z samochodami, prędkość musi być ograniczona do 30 km/h (do prędkości przy której uderzenie w pieszego nie grozi utratą jego życia).

Możliwość przyjęcia urazu jako kryterium projektowania jest jednak warunkowana ustanowieniem współodpowiedzialności zarówno twórców, jak i użytkowników systemu. Twórcy systemu ponoszą odpowiedzialność za jego projektowanie, realizację i eksploatację, zatem są odpowiedzialni za poziom bezpieczeństwa zapewnianego użytkownikom systemu. Użytkownicy natomiast ponoszą pełną odpowiedzialność za jego użytkowanie zgodnie z prawem ustanowionym przez twórców systemu.

Biorąc jednakże pod uwagę ludzką skłonność do popełniania błędów, trzeba założyć, że nie każdy użytkownik będzie respektował prawo. Powodem może być niewiedza, brak akceptacprzejcieji bądź okoliczności sprzyjające ignorowaniu prawa. Jeśli zatem w wyniku popełnionych przez człowieka błędów zdarzy się wypadek, to obowiązkiem twórców systemu transportu drogowego jest przedsięwzięcie takich kroków, aby skutkiem wypadku nie były ofiary śmiertelne bądź ciężko ranne.

Istotą programu „Wizja Zero” jest więc takie wykształcenie użytkownika drogi, by czuł się moralnie zobowiązany do przestrzegania prawa. Jeżeli jednak wskutek błędu ludzkiego dochodzi do niebezpiecznego manewru, droga powinna być zaprojektowana jako przyjazna uczestnikowi, czyli kompensująca skutki jego błędów. A gdy mimo wszystko dochodzi do kolizji, pojazd powinien zapewnić człowiekowi wyjście z niej bez urazów.

Szwedzi mają świadomość, że tylko systemowe podejście do zagadnienia jest szansą na osiągnięcie celu. Dlatego to właśnie społeczeństwo tego kraju poprzez swój Parlament zobligowało administrację do podjęcia prac nad wdrożeniem programu „Wizja Zero”. Odtąd zadaniem wszystkich organizacji i instytucji, rządowych, samorządowych i prywatnych, a także wszystkich obywateli, jest podporządkowanie się wytycznym tego programu. Współuczestnictwo bowiem całego społeczeństwa w jego realizacji jest warunkiem koniecznym  po wodzenia tego programu.

Najbardziej interesujące jest to, że Szwedzi podeszli do zjawiska ofiar ruchu drogowego z zupełnie innej, niż dotychczas, strony: „Człowiek jest istotą omylną, zatem jako operator systemu (transportu) będzie popełniał błędy. Jednakże we współczesnym, humanitarnym społeczeństwie niedopuszczalne jest, by człowiek, który popełnił błąd w ruchu drogowym (często niezamierzony), był karany wyrokiem śmierci z jego natychmiastowym wykonaniem. Jest to założenie w duchu Europejskiej Konwencji zakazującej orzekania i wykonywania kary śmierci.

Koncepcja ta bazuje na dwóch zasadniczych założeniach:

  • człowiek, istota świadoma, respektuje prawo o ruchu drogowym, rozumiejąc, że ono istnieje dla ochrony zdrowia i życia użytkowników drogi,
  • infrastruktura systemu transportu musi być projektowana z uwzględnieniem psychofizycznych cech człowieka.

zielonePierwsze założenie nie wymaga komentarza, aczkolwiek jego realność jest silnie związana z poziomem kulturowym i wykształceniem społeczeństwa. Drugie zaś jest całkowicie nowym podejściem do filozofii planowania i projektowania infrastruktury, zwłaszcza drogowej. Czyni się tu podstawowe założenie, że współczesny człowiek respektuje prawo o ruchu drogowym z taką samą powagą jak inne prawa. Jeśli jednak kierowca popełnia niezamierzony błąd, to wybaczająca droga (forgiving road) umożliwia mu naprawienie tego błędu, a jej miękkie otoczenie łagodzi jego. Typowym przykładem rozwiązań inżynierskich są na przykład bariery energochłonne.

Gdy jednak dochodzi do kolizji, to odpowiednio wyposażony pojazd, czyli mający wzmocnienia podłużne, strefy kontrolowanego zgniotu, pasy bezpieczeństwa, poduszki powietrzne, ABS itp., powoduje, że człowiek wychodzi z kolizji bez istotnych obrażeń. Jeśli natomiast mimo wybaczającej drogi i wysokiego wskaźnika biernego bezpieczeństwa pojazdu człowiek doznaje obrażeń, to system ratownictwa drogowego powinien być tak sprawny, by w szybkim czasie zapewnić ludziom pomoc medyczną i rekonwalescencję oraz powrót do społeczeństwa bez uszczerbku na ciele.

 

Materiały dodatkowe:

Jesteś tutaj: Baza Wiedzy Wizja zero

Wykorzystujemy pliki cookies ułatwiające korzystanie ze strony internetowej W-M Obserwatorium BRD. To find out more about the cookies we use and how to delete them, see our privacy policy.

I accept cookies from this site.

EU Cookie Directive Module Information