Młodzi kierowcy

Napisała  Joanna Żukowska

Młodzi kierowcyŹródło: motoel.pl

Wiek i doświadczenie kierowców ma bardzo wielki wpływ na wielkość ryzyka udziału w wypadku drogowym. W krajach OECD młodzi kierowcy stanowią około 27% kierowców będących ofiarami śmiertelnymi wypadków drogowych, mimo że ta grupa wiekowa stanowi jedynie ok. 10% populacji. Ponadto od 20 do 30% ofiar śmiertelnych jest skutkiem wypadków drogowych, w których uczestniczą młodzi kierowcy

Wypadkowe wskaźniki śmiertelności młodych kierowców – mężczyzn są blisko trzykrotnie wyższe od statystyk śmiertelności młodych kierowców – kobiet. Są też znacząco wyższe nawet po zastosowaniu korekty o czynnik wyższego narażenia mężczyzn. W niektórych z badanych krajów wskaźnik relatywnego ryzyka grupy młodych mężczyzn rośnie, w porównaniu z innymi grupami kierowców.

W Polsce sytuacja jest podobna. Kierowcy poniżej 25 lat to 10% populacji,  tymczasem powodują oni 21% wypadków i stanowią 30% śmiertelnych ofiar w wypadkach samochodów osobowych. Generalnie grupa celowa młodych kierowców jest 2-3 razy częściej reprezentowana w statystyce ofiar śmiertelnych niż pozostali kierowcy. Z badań przeprowadzonych przez Instytut Transportu Samochodowego wynika, że w ponad 30% wypadków uczestniczą kierowcy ze stażem krótszym niż 2 lata, a wśród nich przeważają ludzie w wieku od 18 do 24 lat. Obecnie wypadki drogowe są jedną z głównych przyczyn nagłych zgonów w Polsce, a w grupie ludzi młodych – pierwszą.

Młodzi kierowcy stwarzają większe zagrożenie dla siebie, swoich pasażerów i innych użytkowników drogi niż pozostali kierowcy. W wypadkach z udziałem tej grupy wiekowej na każdego młodego zabitego kierowcę przypada ok. 1,3 zabitego innego użytkownika drogi. Wypadki z udziałem młodych kierowców znacznie różnią się od tych z udziałem kierowców doświadczonych.  Więcej z nich ma miejsce w nocy, często są to wypadki bez udziału innego pojazdu powstające w wyniku utraty kontroli nad pojazdem lub/i niedostosowania prędkości do warunków ruchu. Nie bez znaczenia jest też fakt, że nawet spożycie alkoholu w małych ilościach ma znacznie większy wpływ na młodych kierowców niż na osoby starsze i bardziej doświadczone.

Przyczyny i skutki

Wysoka liczba wypadków z udziałem młodych kierowców wynika z braku dojrzałości i doświadczenia, zmęczenia organizmu oraz specyficznego trybu życia. Płeć ma również to znaczenie. Młodzi mężczyźni są zwykle zbyt pewni swoich umiejętności, co powoduje znaczące zwiększenie ryzyka bycia uwikłanym w wypadek. Badania wskazują, że w wieku 18 lat obszary ludzkiego mózgu, które są odpowiedzialne za integrację informacji i kontrolę impulsów, wciąż się rozwijają. Nie tylko pod względem fizjologicznym, ale także społecznym młodzi ludzie cały czas dojrzewają. Przykładem może być ich ucieczka przed wpływem rodziców i próby zdobycia większej niezależności. W ramach tego procesu rówieśnicy stają się ważniejsi, szczególnie jeśli chodzi o styl życia i związane z nim wybory. Młodzi kierowcy częściej podróżują też w godzinach oraz w warunkach wysokiego ryzyka zdarzenia drogowego. Przykładem są: jazda w godzinach nocnych, przekraczanie dozwolonych prędkości, przewożenie pasażerów bez pasów bezpieczeństwa w starszych i mniej bezpiecznych samochodach.

Nauka jazdy wymaga dużo praktyki, zanim wysoki poziom umiejętności do prowadzenia pojazdu zostanie osiągnięty. W porównaniu z umiejętnościami obsługi pojazdu które są stosunkowo łatwe do opanowania w kilka godzin, umiejętności takie jak przewidywanie potencjalnie niebezpiecznych sytuacji w ruchu drogowym wymagają lat praktyki. Zadania kierowcy są częściowo określane przez wymagania środowiska drogowego, takie jak: projektowanie dróg, obecność i manewry innych użytkowników drogi oraz przepisy ruchu drogowego. Jednak złożoność prowadzenia samochodu dotyczy przede wszystkim kierowcy, ze względu na jego wybór prędkości jazdy, utrzymania poprawnych odległości i pozycji. Wybór ten może prowadzić do małego lub dużego marginesu bezpieczeństwa, a oparty jest na osobistym oszacowaniu kierowcy zdolności do radzenia sobie w różnych sytuacjach w ruchu drogowym. Przy dokonywaniu tych wyborów przez niedoświadczonych kierowców w szczególności należy dążyć do utrzymania dużych marginesów bezpieczeństwa w celu zrekompensowania ich braku doświadczenia. W rzeczywistości jednak jest odwrotnie; młodzi niedoświadczeni kierowcy mają tendencję do wyboru zbyt małych marginesów bezpieczeństwa. W dużym stopniu, zjawisko to jest konsekwencją faktu, że ta grupa wiekowa przecenia swoje umiejętności i nie doceniania złożoności sytuacji w ruchu drogowym.

W uzupełnieniu do społecznej i fizycznej niedojrzałości oraz braku doświadczenia, percepcja młodych początkujących kierowców jest często zaburzona w czasie jazdy. Spowodowane jest to przez spożycie alkoholu i narkotyków, zmęczenie i rozproszenie. W porównaniu do starszych i doświadczonych kierowców, alkohol pogarsza zdolności młodego kierowcy do kierowania pojazdem w większym stopniu. Zażywanie narkotyków wzrasta w tej grupie wiekowej co w zasadzie prowadzi do zwiększenia ryzyka wypadku. Łączne stosowanie różnych leków i alkoholu również prowadzi do wyjątkowo wysokiego ryzyka wypadku. Brak snu i naturalny zegar biologiczny powodują zwiększone zmęczenie, prowadząc w końcu do zasypiania za kierownicą. Rozproszenie jako przyczyna ryzykownej jazdy jest bardziej widoczne u nowicjuszy niż doświadczonych kierowców.

Podsumowując, wśród przyczyn nadmiernego ryzyka związanego z uczestnictwem młodych w ruchu drogowym głównymi są:

Brak doświadczenia i umiejętności prowadzenia pojazdu. Spowodowane jest to w poważnym stopniu przez niewłaściwy system szkolenia kierowców – nieadekwatny do rzeczywistości ruchu drogowego. Mniejsze doświadczenie młodszych kierowców powoduje, że mają oni mniejsze szanse na wyjście obronną ręką z niebezpiecznych sytuacji.

Skłonność do podejmowania zachowań ryzykownych. Młodzi ludzie lubią słuchać w czasie jazdy głośnej muzyki, rozmawiać przez telefon komórkowy - co powoduje dekoncentracje prowadzącego pojazd. Ponadto tragiczne żniwo zbiera brak wyobraźni, brawura oraz zwykła bezmyślność. Młodzi kierowcy są bezkrytyczni względem siebie, pasjonują się rywalizacją, chcą imponować kolegom szybkością i niebezpiecznymi manewrami; presja rówieśników pcha ich do popisów i w konsekwencji popełniają tragiczne w skutkach błędy.

Uczestnictwo w ruchu w czasie i w miejscach szczególnego zagrożenia (pora nocna, podczas weekendów). Sytuacja typu „powrót z dyskoteki nad ranem, z nadmierną prędkością, pod wpływem alkoholu lub/i narkotyków pojazdem przeładowanym nadmierną ilością osób” nie jest zdarzeniem rzadkim na polskich drogach. Wracający z zabawy chłopcy chcą zaimponować dziewczynie oraz przyjaciołom, więc zapraszają ich na przejażdżkę. W towarzystwie rówieśników w organizmie młodego człowieka wzrasta poziom adrenaliny. Chce się popisać przed kolegami, więc jedzie zbyt szybko. W takich wypadkach ginie kierowca, jego pasażerowie, często - przypadkowi przechodnie. Co druga ofiara ma nie więcej niż 24 lata.

Jak przeciwdziałać

Osiągnięcie celu, jakim jest obniżenie liczby wypadków i śmiertelności wśród młodych, początkujących kierowców wymaga skoncentrowanego i skoordynowanego podejścia, uwzględniającego: edukację, szkolenie, proces licencjonowania, środki i sposoby nadzoru, komunikację społeczną i promocję.

Pierwszym krokiem w kierunku obniżenia ryzyka w grupie młodych, początkujących kierowców jest zapewnienie najwyższych możliwych ogólnych standardów brd. Biorąc pod uwagę fakt, że młodzi ludzie są ofiarami relatywnie większej liczby wypadków drogowych i stanowią większą część śmiertelnych ofiar wypadków, można oczekiwać, że to w dużej mierze oni skorzystają na wprowadzeniu ogólnych środków z zakresu bezpieczeństwa ruchu drogowego, w szczególności w krajach, gdzie efektywność w zakresie brd jest relatywnie niska. Kluczową rolę odgrywać tu będzie efektywne egzekwowanie poszanowania dla przepisów – działania skupiające się na obszarach i porach dnia szczególnego ryzyka dla młodych ludzi. To podstawowy warunek wdrażania szeregu bardziej ukierunkowanych środków zaradczych, o których mowa poniżej.

Równie istotny wpływ na sytuację ogólną ma uwzględnienie wysokiego poziomu bezpieczeństwa przy projektowaniu pojazdów i dróg. Jednakże, duży rozdźwięk we wskaźnikach ryzyka śmiertelności wypadkowej młodych i starszych kierowców podkreśla fakt, że nie wystarczy ograniczyć się do stosowania ogólnych środków z zakresu brd – w równej mierze niezbędne jest bezpośrednie odniesienie się do konkretnego problemu, jakim jest ryzyko młodego, początkującego kierowcy.

Istotne jest wdrożenie środków zaradczych mogących zredukować tę znaczącą różnicę między poziomem ryzyka w przypadku młodych kierowców a występującym w przypadku starszych, bardziej doświadczonych. Biorąc pod uwagę naturę problemu, działania należy skoncentrować na przełamaniu historycznie ukształtowanego niebezpiecznego związku pomiędzy, z jednej strony, niedojrzałością i brakiem doświadczenia, a z drugiej – nieograniczonym dostępem do nienadzorowanego samodzielnego prowadzenia pojazdów w trudnych warunkach, jakie stanowi ruch o dużym natężeniu. Przełamanie tego powiązania musi, w nieunikniony sposób, wiązać się z podjęciem środków, które ograniczą dostępny dotąd wybór bądź zmienią jego atrakcyjność. Kreowanie środków zaradczych nakierowanych na rozwiązanie problemu młodych kierowców powinno polegać na starannym równoważeniu interesów i zakresu obowiązków młodego kierowcy, a także szerszej odpowiedzialności społecznej organów państwowych w zakresie zapewnienia bezpiecznego systemu transportu drogowego.

Wiek przyznawania prawa jazdy

Jak odnotowano powyżej, czym niższy wiek rozpoczęcia nieograniczonego samodzielnego prowadzenia pojazdu, tym wyższe prawdopodobieństwo, że osoba ta będzie śmiertelną ofiarą wypadku, w szczególności poniżej 18. roku życia. Zatem, niezwykle ważne jest określenie odpowiedniego wieku, w którym dopuszcza się rozpoczęcie nieograniczonego samodzielnego prowadzenia pojazdu. Władze powinny odpierać, ze względu na brd, wszelkie naciski na obniżenie aktualnie obowiązującego wieku licencjonowania kierowców – a działać raczej w odwrotnym kierunku, gdyż podniesienie wieku rozpoczęcia nieograniczonego samodzielnego prowadzenia pojazdu redukuje liczbę śmiertelnych ofiar wypadków. Ponadto, warunki uzyskania prawa jazdy na jednośladowych pojazdach silnikowych powinny być na równie rygorystyczne – by nie dopuścić do ewentualnej migracji w kierunku mniej bezpiecznych form transportu.

Szkolenia

Jak dotąd, nie można wykazać wysokiej skuteczności sformalizowanego procesu szkoleń przyszłych kierowców w redukowaniu ryzyka incydencji wypadków. Szkolenia powinny koncentrować się na kształtowaniu postaw kierowców prowadzących pojazdy w sposób bezpieczny, a nie tylko technicznie kompetentny, co oznaczałoby skierowanie uwagi, w większym niż dotąd zakresie, na samoocenę i rozumienie czynników zwiększających ryzyko, m.in. warunków, w jakich odbywa się jazda. Cele i testy określone dla szkoleń powinny być narzędziami nawzajem się wzmacniającymi. Innymi słowy, odpowiednie podejście musi stworzyć początkującym kierowcom możliwość zdobycia szerokiego doświadczenia.

Zwiększenie jazd szkoleniowych przed udzieleniem prawa jazdy

Bezpiecznych kierowców trzeba ukształtować, bo nikt nie rodzi się bezpiecznym kierowcą. Konieczne jest powszechne uznanie, że przedłużony etap ćwiczenia jazdy warunkuje osiągnięcie wyższego poziomu umiejętności kognitywnych. Szczególnie ważne jest zatem zdobycie znacznego doświadczenia w warunkach niższego ryzyka przed przejściem do nieograniczonego samodzielnego prowadzenia pojazdu. Większe pensum jazd szkoleniowych poprzedzające udzielenie prawa do samodzielnej jazdy, w ramach którego szkolący się w sposób metodyczny i wszechstronny oswaja się z prowadzeniem pojazdu, będzie skutkować obniżeniem liczby śmiertelnych ofiar wypadków drogowych. Choć generalnie zaleca się co najmniej 50 godzin jazd szkoleniowych przed przyznaniem prawa jazdy, wyniki płynące z doświadczeń pewnego państwa dowodzą, że podniesienie tego pensum do ok. 120 godzin redukuje liczbę wypadków mających miejsce w ciągu dwóch lat od udzielenia prawa jazdy o ok. 40%.

Stosowanie środków zapobiegawczych po udzieleniu prawa jazdy

Najwyższy stopień ryzyka występuje bezpośrednio po udzieleniu prawa do samodzielnego prowadzenia pojazdu, w szczególności w pierwszym roku korzystania z tego prawa. Zdanie egzaminu upoważniającego do uzyskania prawa jazdy nie powinno narażać początkujących kierowców na zagrożenia, nad którymi nie mogą zapanować. Ryzyko w tym okresie można znacznie zredukować, wprowadzając ograniczenia o charakterze ochronnym, które są konsekwentnie znoszone, jak czyni się to w ramach systemów progresywnego prawa jazdy:
Wykazano, że młodzi kierowcy są bardziej podatni na działanie alkoholu niż kierowcy starsi – nawet przy niższej jego zawartości we krwi. Zatem, wysoce pożądane byłoby przyjęcie wartości zero lub 0,2 g/l, jako maksymalnego poziomu BAC w przypadku młodych, początkujących kierowców.
Ponadto, stwierdzono, że omawiane ryzyko obniża się znacząco w efekcie zastosowania czasowego ograniczenia prowadzenia pojazdu w towarzystwie młodych pasażerów oraz (lub) nocą. Zastosowanie takich środków należy rozważać indywidualnie, z uwzględnieniem gruntownego, odpowiednio udokumentowanego rozpoznania natury problemu występującego w danej jurysdykcji, biorąc pod uwagę takie czynniki, jak: dotkliwość problemu młodych kierowców i wieku, w którym zwykle podejmowana jest nauka jazdy. Zastosowanie tego rodzaju środków zaradczych może w znaczący sposób przyczynić się do rozwiązania problemu okoliczności mających wpływ na szkodliwość wypadków powodowanych przez wielu młodych, początkujących kierowców, takich jak: prowadzenie pojazdu nocą, w towarzystwie pasażerów oraz (lub) pod wpływem alkoholu.

W Szwecji, w roku 1993, minimalny wiek, w którym dopuszczalne było prowadzenie pojazdu pod nadzorem został obniżony z 171/2 do 16 lat, przy czym minimalny wiek jazdy samodzielnej utrzymano na poziomie 18 lat. Ok. 45-50% 16-latków uzyskało prawo jazdy uczącego się kierowcy w ciągu pierwszych 21/2 lat trwania tego nowego programu. Spowodowało to podwyższenie mediany godzin jazd szkoleniowych z instruktorem przed uzyskaniem prawa jazdy do 117,6, w porównaniu do mediany 47,6 godzin przed zmianą. Na przestrzeni kolejnego okresu dwóch lat, ryzyko spowodowania wypadku przez młodych, początkujących kierowców, którzy rozpoczęli naukę jazdy z instruktorem w wieku 16 lat spadło o 40%, a ryzyko wypadkowe, skorygowane o czynniki zakłócające, dla wszystkich młodych, początkujących kierowców zostało obniżone o 15%.

Egzekwowanie przepisów

Ewidentnie, wiele ze środków zaradczych wpisanych w proces uzyskiwania prawa jazdy będzie nieskutecznych bez dyscypliny egzekwowania przepisów, w powiązaniu z poważnymi reperkusjami, które działają jako środki odstręczające od naruszeń i – bardziej ogólnie – niebezpiecznego zachowania. Początkujących kierowców należy zatem poddać reżimowi okresu próbnego, w trakcie którego mogą utracić prawo jazdy oraz (lub) podlegać wymogowi podjęcia dodatkowych jazd doszkalających, jeśli nie przestrzegają przepisów ruchu drogowego lub warunków prawa jazdy. Takie podejście można uzupełnić, wprowadzając wobec początkujących kierowców specjalne skale ocen punktów karnych, obniżające, w stosunku do innych kierowców, progowy poziom, od którego stosowane są środki karne. Adresowanie środków do młodych, początkujących kierowców jest jednak zadaniem trudnym, choć może je ułatwić zastosowanie specjalnych tablic rejestracyjnych. Zatem, konieczne jest utrzymanie egzekwowania przepisów na generalnie wysokim poziomie, choć można je koncentrować na dziedzinach, w których młodzi ludzie – a w szczególności młodzi mężczyźni – są szczególnie i ponadnormatywnie reprezentowani, w tym na: jeździe po spożyciu alkoholu, przekraczaniu dopuszczalnej prędkości, jeździe pod wpływem narkotyków i niezapinaniu pasów bezpieczeństwa, oraz w porach i miejscach szczególnej aktywności młodych ludzi.

Nowe technologie

Nowe rozwiązania technologiczne, takie jak: czarne skrzynki, inteligentne klucze czy alco-loki, stwarzają możliwości zapewnienia przestrzegania warunków związanych z procesem udzielania prawa jazdy. Ponadto, takie rozwiązania jak: inteligentne dostosowanie prędkości – Inteligent Speed Adaptation, adaptacyjna kontrola jazdy – Adaptive Cruise Control czy elektroniczna kontrola stabilności jazdy – Electronic Stability Control mogą zredukować celowo i odruchowo niebezpieczną jazdę wśród wszystkich kierowców, w tym ludzi młodych. W odniesieniu do wielu z wymienionych technologii koniecznie są dalsze badania, jednak należy odnotować, że niektóre z nich mogą być szczególne przydatne młodym kierowcom, zarówno w prowadzenia pojazdu, jak i w rozwiązywaniu specyficznych problemów.

Komunikacja i edukacja

Środkom zaradczym, w szczególności egzekwowaniu przepisów, powinny towarzyszyć wysiłki w zakresie komunikacji społecznej i edukacji wpływającej na zmianę fundamentalnych postaw, które nasilają omawiane ryzyko – nakierowane, w szczególności, na niedoświadczonych kierowców, grupy o stylu życia wysokiego ryzyka oraz mężczyzn. Należy także pamiętać, że wiele związanych z bezpieczeństwem postaw kształtuje się na długo przed wiekiem, w którym można prowadzić pojazd oraz że powstają one w dużej mierze pod wpływem naśladowanych wzorów. W związku z tym ważne jest dostarczanie rodzicom i innym osobom dorosłym informacji o tym, jak mogą przyczynić się do obniżenia ryzyka wiązanego z młodymi kierowcami.

Środki spoza brd

Również środki spoza obszaru brd – takie jak: dostępność i koszt środków komunikacji publicznej i szkolnej, koszt eksploatacji pojazdu, dostępność alkoholu czy lokalizacja usług interesujących młodych ludzi – mogą mieć wpływ na poziom przedmiotowego ryzyka. Wszystkie decyzje podejmowane w domenie polityki publicznej powinny brać pod uwagę wpływ, jaki mogą potencjalnie wywrzeć na bezpieczeństwo ruchu drogowego.

Współpraca międzynarodowa

Współpraca międzynarodowa polegająca na wzajemnym udostępnianiu wyników badań i dobrych praktyk przyczyni się do redukcji kosztów zwalczania ryzyka wypadku spowodowanego przez młodego kierowcę. Propagowanie stosownych zaleceń opracowanych przez kraje OECD/EKMT będzie dla szerokiego grona krajów rozwijających się cenne i pomocne w rozwiązaniu szeregu występujących tam poważnych problemów bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Państwa świata mogą współpracować, np. w ramach takich mechanizmów, jak Współpraca ONZ na rzecz Bezpieczeństwa Ruchu Drogowego, co stwarza przed nimi możliwość osiągnięcia bezpieczeństwa ruchu drogowego na możliwie najwyższym poziomie. Szczególne środki powinny zostać podjęte w celu przeciwdziałania i wyeliminowania tragicznych skutków spowodowanych przez niedojrzałość i brak doświadczenia. Po pierwsze środki, które podnoszą ogólny poziom bezpieczeństwa ruchu drogowego, takie jak odpowiednie egzekwowanie prawa w zakresie ograniczeń dot. alkoholu, prędkości oraz pasów bezpieczeństwa. Również bezpieczne drogi i samochody zwiększą poziom bezpieczeństwa młodych i niedoświadczonych kierowców. Oprócz tych ogólnych, wymagane są również szczególne środki dla początkujących kierowców. Skuteczne działania mają na celu zwiększenie doświadczenia w prowadzeniu pojazdu jeszcze przed rozpoczęciem jazdy w pojedynkę, oraz ochronę przed sytuacjami wysokiego ryzyka w pierwszym etapie jazdy. Doświadczenie może zostać zwiększone przez nadzorowane jazdy przez doświadczonego kierowcę.

Środki te będą skuteczne jedynie, gdy ich odsetek będzie wysoki. Dlatego obowiązkowe środki są korzystne, w połączeniu z ich poprawnym egzekwowaniem. W celu ułatwienia ich akceptacji należy przeprowadzać  kampanie informacyjne, które są potrzebne do zwiększenia świadomości problemu w społeczeństwie, w grupie młodzieży i w szczególności ich rodziców.

Możliwości poprawy można znaleźć w instrukcjach kierowcy i zastosowanie technologii kontroli dostępu do systemu ruchu i oraz  monitorowania zachowań kierowców. Należałoby się skupić nie tylko nad panowaniem nad pojazdem i uczestniczeniem w ruchu drogowym ale nad wyższymi umiejętnościami, takimi jak postrzeganie niebezpieczeństwa. Złożoność polega na tym jak rozpoznać własne ograniczenia i jak "zarządzać" marginesem bezpieczeństwa, zgodnie z tymi ograniczeniami.

Najlepsze praktyki w zakresie obniżania ryzyka wypadków w grupie wiekowej młodych kierowców:

  • Znaczące obniżenie ryzyka ponoszonego i stwarzanego przez młodych kierowców można uzyskać przez generalne podniesienie poziomu bezpieczeństwa ruchu drogowego, na co składają się: skuteczne rozwiązania legislacyjne, egzekwowanie przepisów prawa i standardów, szczególnie w odniesieniu do prędkości jazdy, alkoholu, narkotyków i pasów bezpieczeństwa.
  • Podniesienie limitu wieku dla prowadzącego pojazd, w szczególności przed ukończeniem 18. Roku życia, będzie skutkować zmniejszeniem liczby wypadków oraz ofiar śmiertelnych. Warunki uzyskania prawa jazdy na jednośladowych pojazdach silnikowych powinny być na tyle rygorystyczne, by nie dopuścić do ewentualnej migracji w kierunku mniej bezpiecznych form transportu.
  • Wymóg dużego zakresu jazd szkoleniowych z osobą towarzyszącą przed udzieleniem prawa do samodzielnego prowadzenia pojazdu, z uwzględnieniem bogatego zakresu okoliczności napotykanych podczas jazdy, zmniejszey liczbę śmiertelnych ofiar wypadków. Choć generalnie zaleca się co najmniej 50 godzin jazd szkoleniowych przed przyznaniem prawa jazdy, wyniki płynące z doświadczeń pewnego państwa dowodzą, że podniesienie tego pensum do ok. 120 godzin, zredukuje liczbę wypadków mających miejsce w ciągu dwóch lat od udzielenia prawa jazdy o ok. 40%.
  •  Narażenie na ryzyko jest szczególnie wysokie bezpośrednio po uzyskaniu przez kierowcę prawa do samodzielnego prowadzenia pojazdu. Można je zredukować, wprowadzając ograniczenia o charakterze ochronnym, które są następnie konsekwentnie znoszone, w miarę jak początkujący kierowca zdobywa doświadczenie – rozwiązanie, którego przydatność wykazały systemy progresywnego prawa jazdy (GDL). W odróżnieniu od starszego kierowcy, ryzyko spowodowania wypadku przez młodego rośnie w dużo większym stopniu po konsumpcji każdego kolejnego napoju alkoholowego, dlatego też należałoby w przypadku młodych, początkujących kierowców ograniczyć dopuszczalną zawartość alkoholu we krwi (BAC) do 0,2 g/l. Wykazano również, że ograniczenie w początkowym okresie możliwości przewozu młodych pasażerów i jazdy nocą poważnie redukują ryzyko wypadku, dlatego też zaleca się rozważenie takiego rozwiązania.
  •  Młodzi, początkujący kierowcy powinni podlegać rygorom wstępnego okresu próbnego, podczas którego za naruszenie przepisów lub niestosowanie się do warunków prawa jazdy można im będzie przyznawać punkty karne wg wyższej skali, o bardzo konkretnych reperkusjach, takich jak utrata prawa jazdy.
  • Fundamentalnym celem systemu nadawania prawa jazdy, który uwzględnia szkolenie i egzaminowanie, powinno być ukształtowanie kierowców prowadzących w sposób bezpieczny i technicznie kompetentnych. Początkujący kierowcy powinni poddawać głębokiej samoocenie swoje umiejętności i rozumieć czynniki składowe ryzyka. Innym środkom zaradczym powinna towarzyszyć perswazyjna komunikacja nakierowana na zmianę postaw i pogłębianie zrozumienia ryzyka, z jednoczesnym uwzględnieniem faktu, że wiele związanych z bezpieczeństwem jazdy postaw kształtuje się na długo przed wiekiem, w którym można prowadzić pojazd oraz że powstają one w dużej mierze pod wpływem naśladowanych wzorów.
  • Ważnym nowym źródłem środków mogących redukować ryzyko związane z młodymi kierowcami są aplikacje technologiczne, takie jak: inteligentne dostosowanie prędkości – Inteligent Speed Adaptation, adaptacyjna kontrola jazdy – Adaptive Cruise Control, elektroniczna kontrola stabilności jazdy – Electronic Stability Control, czarne skrzynki, alco-loki i karty chipowe. Koniecznie jest prowadzenie dalszych badań nad tym obszarem, ze szczególnym uwzględnieniem ew. wpływu na młodych kierowców.
  • Środki spoza obszaru brd, takie jak dostępność środków komunikacji publicznej przy podniesieniu uzasadnionego poziomu kosztów czy przepisy odnośnie dostępności alkoholu, mogą także obniżyć poziom narażenia młodych kierowców na ryzyko.
  • Zmierzenie się z problemem ryzyka młodych kierowców wymaga zdecydowanego i silnego poparcia ze strony przywódców politycznych. Społeczeństwo obywatelskie należy angażować w problem z wykorzystaniem materiału dowodowego wynikającego z badań, który przedstawia koszty i korzyści związane z określonymi środkami zaradczymi, a także koszty przybrania postawy pasywnej.

 

Materiały dodaktowe:

Tematy pokrewne (wg etykiet)

Jesteś tutaj: Młodzi kierowcy